Thursday, Dec 02nd

Last update10:36:22 AM GMT

Ε.Ε: Ισχύς και αδυναμίες

Ε.Ε: Ισχύς και αδυναμίες

 
Απογευματινή, 11.05.2009, σ. 10
 του Ηλία Κουσκουβέλη
Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων


Μεταξύ αυτών που ασχολούνται με τα Ευρωπαϊκά τίθενται συχνά δύο ζητήματα.  Το πρώτο αφορά το τι είδους δύναμη είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.).  Το δεύτερο αν όντως η Ε.Ε. διαθέτει ισχύ στη διεθνή αρένα και, κυρίως, στον τομέα της ασφάλειας, αφού στον τομέα της οικονομίας, ακόμη και σήμερα, η ισχύς της Ένωσης δεν αμφισβητείται.

Η σύγχυση ως προς τη φύση και την ισχύ της Ένωσης προέρχεται από το γεγονός ότι αυτή αποτελεί ένα άνευ προηγουμένου, μη παραδοσιακό, μόρφωμα.  Έτσι, συχνά, οι προσδοκίες πολιτών και πολιτικών υπερβαίνουν τις δυνατότητες της Ένωσης.  Ως εκ τούτου, η Ένωση χρεώνεται με σφάλματα, αδυναμίες και κριτική, που είναι ιδιαίτερα οξεία στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και της ασφάλειας.  Ειδικά δε σε περιόδους διεθνών κρίσεων, όπως της Γιουγκοσλαβίας, του Ιράκ ή, προσφάτως, της Γεωργίας, παρατηρείται αύξηση των πιέσεων για δράση από πλευράς της Ε.Ε.

Θεωρώ ότι πρέπει να τοποθετήσουμε αυτές τις προσδοκίες σε ένα ρεαλιστικό πλαίσιο.  Καθώς πλησιάζουμε και προς τις ευρωεκλογές, είναι καλό οι πολίτες να γνωρίζουν τι θα μπορούσαν να περιμένουν από την Ένωση.

Η Ε.Ε. αναδείχτηκε ως μία πολιτική δύναμη που πέτυχε μια μακροχρόνια περίοδο ειρήνης στη δυτική Ευρώπη.  Αποδείχτηκε ότι μπορεί να είναι φορέας μετασχηματισμού, συμβάλλοντας στον εκδημοκρατισμό ενός σημαντικού αριθμού κρατών στην νότια και την ανατολική Ευρώπη.  Συνεισφέρει μέσω των πολιτικών της στην ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος, στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια και είναι η πρώτη δύναμη στην παροχή ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας.  Δεν πρέπει να υποτιμούμε αυτές τις δράσεις.  Ούτε όμως και να τις υπερτιμούμε.

Στη διεθνή σκηνή, μετά την εκλογή Ομπάμα, οι προοπτικές για μία δύναμη σαν την Ένωση φάνηκαν πιο ευοίωνες.  Θέματα προτεραιότητας για τους Ευρωπαίους, όπως το περιβάλλον και η καταπολέμηση της φτώχειας, αναπόφευκτα θα τεθούν ψηλά στην ευρωατλαντική ατζέντα.  Ωστόσο, πολύ περισσότερα θα κριθούν γύρω από τη Μέση Ανατολή, τον «πόλεμο» ενάντια στην τρομοκρατία, τις πολιτικές για την ενέργεια, την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, τις σχέσεις με τη Ρωσία, το ενδεχόμενο μίας διεύρυνσης.  Δυστυχώς, σε αυτά τα θέματα, οι Ευρωπαίοι δεν έχουν κοινές θέσεις.  Η αντιμετώπιση του πολέμου στο Ιράκ ή στη Γεωργία, το όχι των Ιρλανδών στη Συνθήκη τής Λισαβόνας, τα πεπραγμένα της πρόσφατης προεδρίας των Τσέχων, εκπέμπουν σήματα κινδύνου για την ήδη τρωμένη συνοχή της Ένωσης.

Είναι βέβαιο ότι όσο η Ένωση και οι πολιτικές της θα διευρύνονται χωρίς εμβάθυνση, τόσο θα αποκαλύπτονται οι εγγενείς αδυναμίες της και τόσο πιο σοβαρές θα αποδεικνύονται.  Η μέχρι σήμερα ιστορία της Ένωσης δείχνει ότι εξελίσσεται μέσα από τις αποτυχίες της.  Για αυτό και αδυνατούμε να προβλέψουμε το μέλλον.  Μπορούμε, όμως, με σιγουριά να πούμε ότι η Ένωση αποτελεί μια δύναμη, αλλά με πιο περιορισμένη εμβέλεια από όσο κάποιοι θα επιθυμούσαμε.

Σ’ αυτό το πλαίσιο για τη χώρα μας, η ανάγκη για εξευρωπαϊσμό, η κατάσταση στα Δυτικά Βαλκάνια, οι σχέσεις με την Τουρκία και την ΠΓΔΜ, οι ανάγκες συλλογικής αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης, αποδεικνύουν ότι  χρειαζόμαστε μια ισχυρή Ένωση και μια δυναμική, δραστήρια Ελλάδα σ’ αυτήν.  Η υποστήριξη από την Ένωση μπορεί να μην έχει πάντα την ένταση ή τον χαρακτήρα που θα επιθυμούσαμε, αλλά μας είναι απαραίτητη.  Αυτό θα πρέπει να το έχουμε στο μυαλό μας προσερχόμενοι στις κάλπες σε περίπου ένα μήνα και αναλόγως να κρίνουμε.

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 06 Ιούνιος 2012 13:27